Sevgililer Günü Üzerine: Aşkın Kamusal Sahnesi

 Sevgililer Günü Üzerine: Aşkın Kamusal Sahnesi


Her yıl 14 Şubat geldiğinde, takvim yalnızca bir günü değil, bir duygunun sahneye çağrılışını da işaret eder. Sevgililer Günü modern zamanların en görünür ritüellerinden biridir; aşkın ilan edildiği, sergilendiği, ölçüldüğü ve kimi zaman satın alındığı bir gün. Kökeni erken Hristiyanlık döneminde yaşamış olduğu kabul edilen Aziz Valentinus figürüne dayandırılsa da, bu gün kutsal bir hatıradan çok, modern dünyanın sembolik ekonomisine aittir.


Aşk, kadim felsefenin en büyük sorularından biridir.  Platon için aşk; eksikliğin bilgeliğe doğru hareketidir, insanı hakikate yönelten bir arzu. Oysa modern toplumda aşk, çoğu zaman eksiklikten ziyade bir gösteriye dönüşür. Sevmenin kendisi kadar, sevdiğini “göstermek” önem kazanır. Çiçekler, çikolatalar, takılar hepsi duygunun maddi tercümanlarıdır. Bu tercüme sürecinde aşk içsel bir deneyim olmaktan çıkar, kamusal bir performans hâline gelir.


Belki de burada, aşkın kendisinden çok onun nasıl görünmesi gerektiği öğretilir bize. Romantik jestlerin dili standartlaşır; sürprizlerin biçimi neredeyse önceden belirlenmiştir. Aşk spontane bir karşılaşma olmaktan uzaklaşarak, ritüelleştirilmiş bir tekrarın parçası olur.

Böylece özel alan ile kamusal alan arasındaki sınır incelir: Mahrem olan, sosyal medyada paylaşılabilir, duygusal olan, ekonomik değere dönüştürülebilir. Aşkın dili piyasa tarafından yeniden kodlanır.


Bu noktada eleştirel bir soru belirir: 

Sevgililer Günü, aşkı kutlamak mı ister, yoksa aşkı biçimlendirmek mi? 

Modern kapitalist düzen, duyguları dahi dolaşıma sokar, onları metalaştırır, paketler ve sunar. Sevginin ölçüsü bazen hediyenin büyüklüğüne, organizasyonun ihtişamına indirgenir. Böylece aşk, niceliksel göstergelerle sınanır. Duygunun derinliği yerine, jestin görünürlüğü ön plana çıkar.


Ancak tüm bunlara rağmen, Sevgililer Günü'nü yalnızca bir dayatma olarak görmek de eksik kalır. İnsan her tarihsel ve kültürel çerçeve içinde kendi anlamını üretir. Ritüeller, dayatılmış olduğu kadar sahiplenilmiş de olabilir. Birey, kendisine sunulan sembolleri dönüştürebilir, piyasadan aldığı dili kişisel bir hikâyeye çevirebilir. Aşk, her şeye rağmen indirgenemez bir deneyimdir. Onu tamamen metaya dönüştürmek mümkün değildir,çünkü aşk; özünde hesaplanamaz ve fazlalıklıdır.


Belki de Sevgililer Günü'nün en düşündürücü yanı tam da budur; Aşkın hem içsel, hem kamusal, hem özgür, hem çerçevelenmiş oluşu. Bu gün, modern insanın çelişkisini açığa çıkarır. Bir yandan özgün ve benzersiz olmak ister, öte yandan kollektif ritüellerin güvenli sınırları içinde kalır, aşkı hem yaşamak hem de kanıtlamak ister.


Sonuç olarak Sevgililer Günü, yalnızca romantik bir kutlama değil, modern insanın kendi duygularıyla kurduğu ilişkinin aynasıdır. Bu aynada yalnızca aşkı değil; onun nasıl üretildiğini, sergilendiğini ve tüketildiğini de görürüz. Ve belki de asıl soru şudur: Aşkı gerçekten yaşadığımız an mı daha gerçektir, yoksa onu görünür kıldığımız an mı?


S.POLAT 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hayat, Anlam ve Siz

    Hayat, Anlam ve Siz                           Size anlam katan hiçbir şeyi yitirmeyin; çünkü özlemini duyacağınız anılarla yaşamak çok zor. Hayat kimi zaman sessizce eksiltir bizi, gürültüsüz, fark ettirmeden… Bir sabah aynaya bakarsınız; tanıdık bir şey eksilmiştir yüzünüzden. Bir bakışın sıcaklığı, bir cümlenin içtenliği, bir sabahın anlamı… Her şey yerli yerindedir ama siz artık aynı siz değilsinizdir. İşte o anda anlarsınız: insanı tüketen kayıplar değil, yavaş yavaş silinen anlamlardır. Çünkü insanı yaşama bağlayan şey, yaşadıkları değil, onlara yüklediği anlamdır. Bir fincan kahvenin dumanında, bir kitabın arasında unutulmuş bir cümlede, bir dostun sesinde yankılanan güven duygusunda gizlidir o. Bazen bir bakış, bazen bir sessizlik, bazen de yavaşça kapanan bir kapı… Hepsi, içimizde hâlâ nefes alan anlamların yankısıdır. Zaman ise sabırsızdır; hatırlamak yerine unutturmayı sever. Biz de çoğu zaman yenid...
Devamı

Yaşamın Geometrisi Üzerine

  Yaşamın Geometrisi Üzerine Yaşam esasen dikey bir düzen değildir. Dikeylik, istisnadır; yataylık ise kural. Yaşam, yükselmekten çok yayılır; buyurmaktan çok temas eder. Enerji, çizgi hâlinde ilerlemez dağılır, sızar, dönüşür. Plazma hâlindedir, kütleye bürünür, kitle olur; ama hiçbir formda sonsuza dek sabit kalmaz. Dikey düzenler bu akışa tahammül edemez. Çünkü yataylık denetlenemezdir. Yan yana gelenler konuşur, temas edenler dönüşür, çoğalanlar itaat etmez. Bu yüzden iktidar her zaman dikey formları yüceltir; başı dik bedenler, tek sesli vurgular, kusursuz tonlamalar,marşlar...Yürüyüş vardır ama yol yoktur; ritim vardır ama yön yoktur. Dikeylik, yaşamı yukarıdan aşağıya okunabilir kılma arzusudur. Her şeyi sıralamak, katmanlara ayırmak, hiyerarşiye oturtmak ister. Oysa yaşam ne sıralanır ne de tek bir merkezden anlam kazanır. Yaşam, yan yana gelişlerin, sürtünmelerin ve geçişlerin toplamıdır. Bu yüzden dikey duruşlar her zaman bir  karşı-yaşam  üretir. Enerjiyi formd...
Devamı

Kadına Uygulanan Şiddet: Tüm Zamanların Utancı!

Kadına Uygulanan Şiddet: Tüm Zamanların Utancı !      Şiddet,    insanlık tarihi boyunca bireysel ve toplumsal olarak birlikte getirdiğimiz en ilkel yanımızdır. Ne yalnızca bireyin kusuru, ne toplumun ayıbı , ne de kültürün paslanmış zincirlerinin halkasıdır, hepsinin bir arada buluştuğu havuzdur.       İnsan, ruhunun yarıklarından sızan bu şiddet zehirini, toplumun kör noktalarına ve kültürün karanlık kıvrımlarına kadar ulaştırır. Çünkü insan kendi iç âlemi ile, yaşadığı dünyanın dokusunu birbirinden ayırmakta çoğu zaman zorlanan bir varlıktır.       Bireysel düzeyde, kadına yönelen şiddet çoğu kez insanın kendi içindeki yenilginin dışa vurumudur. Kendi eksikliğiyle yüzleşemeyen, kendi yetmezliğinin, zayıflığının ağırlığını taşıyamayan erkek, kendisinden daha kırılgan gördüğü "kadın" a kusar kinini!      Şiddet, burada bir güç gösterisi değil, güçsüzlüğün en utanç verici çığlığıdır aslında. Erkek kendi için...
Devamı