İnsan ve Ses

 İnsan ve Ses

Sebahattin Polat 

Sessizlik sesin yokluğu değildir; kelimelerin henüz kendine bir biçim bulamadığı bir eşiktir.

İnsan ise çoğu zaman bu eşikten kaçar. Sözcükleri vardır ama sözü yoktur; cümleleri akar fakat bir yerden gelmez. Yalnız kalma korkusuyla başkalarının düşünceleriyle titreşir, başkalarının boşluklarına seslenir ve karşıdan dönen yankıyı kendi sesi sanır. Oysa yankı ne kadar güçlü olursa olsun sahibinin sesi değildir. Kendi sesini arayan insan, önce o eşikte biraz durur.

Kendi sesini bulmak, başkalarının sesinden ayrılmayı göze almaktır. Göze alınamadığında insan konuşmaya devam eder; ama konuşmak ile bir şey söylemek aynı şey değildir. Kendi sözünü kuramayan, zamanla kendi sesine de yabancılaşır; yaşayan bir beden olmaktan çıkıp başkalarının eliyle taşınan bir eşyaya döner.

Sesin daha yalın hâli doğada vardır: içgüdünün sesi. Açlıkta yükselen, tehditte keskinleşen bir ses. Ne öğrenir ne unutur; yalnızca sürdürür. Bu sesin içinde kalan insan ilerliyor sanır, ama çoğu zaman aynı yerde döner durur. Aynı öfkeye, aynı savunmaya, aynı kelimelere. Tepki vardır, temas yoktur. Ses çıkar ama anlam doğmaz.

Var olmanın ağırlığı, insanın sessizlikle kurduğu o ince ilişkide belirir. Tepki vermeden önce durabilmek; kendi gürültüsünü susturup o boşluğun huzursuzluğuna katlanabilmek…

Tıpkı müzikteki es gibi — susmak için değil, bir sonraki notanın duyulabilmesi için konur. Kendi sesi kendi yankısından ancak orada ayrılır. Aynı cümleyi bir daha kurmamak da yine orada göze alınır.

Ruhu olan bir ses pürüzsüz değildir. İçinde kırılmaların, şüphelerin ve yaşanmışlığın izleri vardır. Hazır sloganlarla konuşmaz; bazen sorar, bazen susar. Hüküm vermek yerine arar, söylediği sözün içinde kendisine bile biraz yer bırakır. Dün söylediğini bugün yeniden tartabilir; bir zamanlar emin olduğu düşüncenin ortasında beliren çatlağa bakmaktan kaçmaz. Belki insanın değiştiği, önce sesinde duyulur. Her gün aynıysa sesin, ruhun yoldan çıkmamış ama yol da almamış mıdır?

Ses, sessizlikten sonra gelmez; sessizliğin içinden doğar. Kelimeler, tükendiklerinde değil, beklemeyi öğrendiklerinde söze dönüşür. Bu yüzden kendi sesini arayan insanın gideceği yer başkalarının kalabalığı değil, en baştaki o eşiktir; çünkü söz, orada susmayı göze alana kendini verir.


Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hayat, Anlam ve Siz

    Hayat, Anlam ve Siz                           Size anlam katan hiçbir şeyi yitirmeyin; çünkü özlemini duyacağınız anılarla yaşamak çok zor. Hayat kimi zaman sessizce eksiltir bizi, gürültüsüz, fark ettirmeden… Bir sabah aynaya bakarsınız; tanıdık bir şey eksilmiştir yüzünüzden. Bir bakışın sıcaklığı, bir cümlenin içtenliği, bir sabahın anlamı… Her şey yerli yerindedir ama siz artık aynı siz değilsinizdir. İşte o anda anlarsınız: insanı tüketen kayıplar değil, yavaş yavaş silinen anlamlardır. Çünkü insanı yaşama bağlayan şey, yaşadıkları değil, onlara yüklediği anlamdır. Bir fincan kahvenin dumanında, bir kitabın arasında unutulmuş bir cümlede, bir dostun sesinde yankılanan güven duygusunda gizlidir o. Bazen bir bakış, bazen bir sessizlik, bazen de yavaşça kapanan bir kapı… Hepsi, içimizde hâlâ nefes alan anlamların yankısıdır. Zaman ise sabırsızdır; hatırlamak yerine unutturmayı sever. Biz de çoğu zaman yenid...
Devamı

Yaşamın Geometrisi Üzerine

  Yaşamın Geometrisi Üzerine Yaşam esasen dikey bir düzen değildir. Dikeylik, istisnadır; yataylık ise kural. Yaşam, yükselmekten çok yayılır; buyurmaktan çok temas eder. Enerji, çizgi hâlinde ilerlemez dağılır, sızar, dönüşür. Plazma hâlindedir, kütleye bürünür, kitle olur; ama hiçbir formda sonsuza dek sabit kalmaz. Dikey düzenler bu akışa tahammül edemez. Çünkü yataylık denetlenemezdir. Yan yana gelenler konuşur, temas edenler dönüşür, çoğalanlar itaat etmez. Bu yüzden iktidar her zaman dikey formları yüceltir; başı dik bedenler, tek sesli vurgular, kusursuz tonlamalar,marşlar...Yürüyüş vardır ama yol yoktur; ritim vardır ama yön yoktur. Dikeylik, yaşamı yukarıdan aşağıya okunabilir kılma arzusudur. Her şeyi sıralamak, katmanlara ayırmak, hiyerarşiye oturtmak ister. Oysa yaşam ne sıralanır ne de tek bir merkezden anlam kazanır. Yaşam, yan yana gelişlerin, sürtünmelerin ve geçişlerin toplamıdır. Bu yüzden dikey duruşlar her zaman bir  karşı-yaşam  üretir. Enerjiyi formd...
Devamı

Kadına Uygulanan Şiddet: Tüm Zamanların Utancı!

Kadına Uygulanan Şiddet: Tüm Zamanların Utancı !      Şiddet,    insanlık tarihi boyunca bireysel ve toplumsal olarak birlikte getirdiğimiz en ilkel yanımızdır. Ne yalnızca bireyin kusuru, ne toplumun ayıbı , ne de kültürün paslanmış zincirlerinin halkasıdır, hepsinin bir arada buluştuğu havuzdur.       İnsan, ruhunun yarıklarından sızan bu şiddet zehirini, toplumun kör noktalarına ve kültürün karanlık kıvrımlarına kadar ulaştırır. Çünkü insan kendi iç âlemi ile, yaşadığı dünyanın dokusunu birbirinden ayırmakta çoğu zaman zorlanan bir varlıktır.       Bireysel düzeyde, kadına yönelen şiddet çoğu kez insanın kendi içindeki yenilginin dışa vurumudur. Kendi eksikliğiyle yüzleşemeyen, kendi yetmezliğinin, zayıflığının ağırlığını taşıyamayan erkek, kendisinden daha kırılgan gördüğü "kadın" a kusar kinini!      Şiddet, burada bir güç gösterisi değil, güçsüzlüğün en utanç verici çığlığıdır aslında. Erkek kendi için...
Devamı